Văn hóa làng quê như suối đầu nguồn tạo nên dòng chảy văn hóa dân tộc, như con sông nhỏ chở nặng phù sa bồi đắp cho làng quê ngày càng trù phú. Văn hóa làng có khi dữ dội, có lúc êm đềm dịu dàng như lời ca quan họ.

Văn hóa Việt Nam, văn hóa làng quê đã khơi dậy tình yêu quê hương, yêu Tổ quốc, tạo nên tình thân ái giữa con người, xây dựng và hình thành nhân cách, đạo lí làm người tốt đẹp của một dân tộc, một địa phương, một cộng đồng.

Dân tộc Việt Nam nặng lòng ơn nhớ tiền nhân, đã dựng xây tô đắp nên những ngôi đền, đình, miếu để tôn thờ. Mỗi dòng họ cũng lập ra nhà thờ để cúng giỗ. Sự thể hiện tình cảm bằng vật chất đó ta thường gặp ở hầu hết khắp làng quê đất Việt. Văn hóa làng quê tạo ra một sức mạnh vô biên huyền bí, được gọi là sức mạnh tâm linh của người dân quê thuần hậu, cũng là sự ngưỡng mộ và quy thuận theo lẽ phải, một lẽ tốt đẹp nhân sinh. Sự linh thiêng trầm mặc ở những nơi thời sự luôn luôn được gắn liền với hệ thống kiến trúc, nhất nhất tuân thủ theo một quy luật nghiêm ngặt, dù quy luật đó bất thành văn. Cái đích thực ở đây là sự êm ả từ nơi sâu thẳm của lòng người, đậm dần theo thời gian, theo sự hòa đồng giữa con người và cảnh quan.

Sự sống và lẽ đời là có văn hóa, văn hóa có tôn vinh thờ phượng. Biết tôn vinh thờ phượng chính là tự ta đã hướng tâm theo đúng quy luật của dòng chảy văn hóa làng quê, mà tổ tiên cha ông chúng ta đã tạo dựng để làm điểm tựa vững chắc cho con cháu có những bước đi xa hơn và ngày càng tốt đẹp hơn.

Trịnh Huy Chủng